Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, esnaf ve sanatkârların yıllardır süregelen iki temel sorununa dikkat çekerek, çözüm çağrısında bulundu. Palandöken, özellikle sosyal güvenlik sistemindeki 7200 prim günü eşitsizliğinin ve perakende sektöründeki haksız rekabetin önlenmesine yönelik düzenlemelerin bir an önce hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Bu konuların 2023 yılı içinde çözüme kavuşturulamamasının esnaf kesiminde büyük bir mağduriyet yarattığını ifade etti.
Esnafın Sosyal Güvenlik Beklentisi: 7200 Prim Günü Mağduriyeti
Türk sosyal güvenlik sisteminde uzun yıllardır devam eden ve özellikle esnaf ve sanatkârları doğrudan etkileyen en önemli eşitsizliklerden biri, 7200 prim günü ile 9000 prim günü arasındaki farktır. Bağ-Kur’a tabi esnaf ve sanatkârlar, genellikle SSK’lı çalışanlara göre daha fazla prim günü ödemek zorunda kalarak emeklilik hakkı kazanmaktadır. Bendevi Palandöken’in açıklamaları, bu eşitsizliğin esnaf üzerinde yarattığı büyük yükü ve mağduriyeti bir kez daha gözler önüne serdi.
Esnaf ve sanatkârlar, çoğu zaman kendi işlerinin başında sabahın erken saatlerinden gecenin geç vakitlerine kadar büyük bir özveriyle çalışmaktadırlar. Ancak emeklilik süreçlerinde karşılaştıkları bu prim günü farkı, onların hak ettikleri emekliliğe daha geç kavuşmalarına veya daha düşük koşullarda emekli olmalarına neden olmaktadır. Bu durum, anayasal bir hak olan sosyal güvenlikte eşitlik ilkesiyle çelişmektedir. TESK, esnafın bu temel beklentisinin giderilerek, 7200 prim gününün 9 bin günle eşitlenmesini talep etmektedir. Bu adım, hem esnafın hakkaniyet beklentisini karşılayacak hem de sosyal güvenlik sisteminde adil bir yapının oluşmasına katkı sağlayacaktır.
Perakende Sektöründe Haksız Rekabet ve Tüketici Koruma İhtiyacı
Palandöken’in dikkat çektiği bir diğer önemli konu ise perakende sektöründeki haksız rekabet ortamıdır. Özellikle büyük zincir marketlerin ve dev perakende şirketlerinin pazar üzerindeki hakimiyeti, küçük esnaf ve sanatkârlar için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Kira, vergi ve işçilik maliyetleriyle mücadele eden küçük işletmeler, büyüklerin sunduğu ölçek ekonomileri ve agresif fiyatlandırma politikaları karşısında zorlanmaktadır. Bu durum, sadece esnafın ayakta kalmasını zorlaştırmakla kalmayıp, aynı zamanda yerel ekonomilerin çeşitliliğini ve canlılığını da olumsuz etkilemektedir.
TESK Genel Başkanı, perakende sektörünü düzenleyen yasa tasarısında hâlen eksiklikler bulunduğunu ve bu eksikliklerin giderilmesi gerektiğini belirtti. Söz konusu yasa tasarısının amacı, haksız rekabeti önlemek, adil bir piyasa ortamı yaratmak ve en önemlisi tüketicinin korunmasını sağlamaktır. Palandöken’e göre, mevcut taslak, bu hedeflere ulaşmakta yetersiz kalmaktadır. Küçük esnafın korunması, yeni mağaza açılışlarının belirli kriterlere bağlanması, tedarik zincirindeki adaletsizliklerin giderilmesi ve ürün çeşitliliğinin sağlanması gibi konuların yasal düzenlemelerde daha güçlü bir şekilde yer alması gerekmektedir. Bu düzenlemeler, sadece esnafı değil, aynı zamanda daha sağlıklı bir pazar yapısı ve daha çeşitli ürün seçenekleri sunarak tüketicileri de koruyacaktır.
Esnafın Temel Beklentileri ve Acil Çözüm Çağrısı
Bendevi Palandöken’in açıklamaları, esnaf ve sanatkârların Türkiye ekonomisinin can damarı olduğunu ve onların sorunlarının çözüme kavuşturulmasının genel refah seviyesi için elzem olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur. Esnafın temel beklentileri açıktır: sosyal güvenlikte prim günü eşitliği ve perakende sektöründe adil rekabet koşulları. Bu iki konunun bir an önce çözüme kavuşturulması, hem esnafın moralini yükseltecek hem de ekonomik istikrara önemli katkı sağlayacaktır.
TESK’in bu çağrısı, yasama ve yürütme organlarına önemli bir mesaj niteliğindedir. Esnafın yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesi için ilgili bakanlıkların ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin hızla harekete geçmesi gerekmektedir. Adil bir sosyal güvenlik sistemi ve dengeli bir perakende sektörü, sadece esnafın değil, tüm toplumun yararına olacaktır. 2024 yılı, esnafın beklentilerinin karşılandığı, hakkaniyetin tesis edildiği bir yıl olmalıdır.
TESK, Bendevi Palandöken, esnaf, sosyal güvenlik, 7200 prim günü, perakende sektörü, haksız rekabet, Bağ-Kur, emeklilik, yasa tasarısı